Pomoc: Parametry, cechy, wykazy

Tarcie

Całkowite tarcie łożyska jest sumą tarcia toczenia, ślizgania oraz smarowania.

Moment tarcia w łożysku oblicza się ze wzoru:

M=u*P*d/2

gdzie:

  • M - moment tarcia w łożysku [w Nm]
  • u - współczynnik tarcia (umowny)
  • P - obciążenie łożyska [w N]
  • d - średnica otworu łożyska [w mm]

Wartości współczynnika tarcia dla różnych łożysk podano w tabeli poniżej.

Dla dokładniejszych obliczeń momentu tarcia stosuje cię zależność:

M=M0+M1

Moment tarcia M0, niezależny od obciążenia oblicza się ze wzoru:

M0=f0*10-7*(v*n)2/3*dm3

gdzie:

  • M0 - moment tarcia niezależny od obciążenia [w Nmm]
  • f0 - współczynnik zależny od rodzaju lożyska i smarowania
  • v - lepkość kinetyczna oleju, lub w przypadku smaru mazistego lepkość oleju bazowego [w mm2/s]
  • n - prędkość obrotowa [w obr/min]
  • dm - średnica podziałowa łożyska dm=(d+D)/2 [w mm]

Równanie ma zastosowanie dla v*n>=2000, a dla iloczynu v*n<2000 stosuje się równanie:

M0=160*10-7*f0*dm3

Moment tarcia M1 zależy od obciążenia i oblicza się go z zależności:

M1*u1*f1*P0*dm/2

gdzie:

  • M1 - moment tarcia zależny od obciążenia [w Nmm]
  • u1 - współczynnik tarcia zależny od rodzaju łożyska i wielkości obciążenia
  • P0 - zastępcze obciążenie spoczynkowe [w N]
  • dm - średnica podziałowa łożyska [w mm]

Odpowiednie współczynniki do obliczenia momentu M1 podano w tabeli poniżej

W łożyskowaniach, od których wymaga się małego tarcia, stosuje się przy obciążeniach poprzecznych łożyska kulkowe zwykłe, łożyska walcowe i łożyska kulkowe wahliwe, a przy obciążeniach wzdłużnych - łożyska kulkowe wzdłużne.

Przy obciążeniach działających skośnie są dogodne łożyska kulkowe skośne; ich tarcie jest najmniejsze, kiedy kąt działania obciążenia jest zgodny z kątem działania łożyska. Jeśli ten przypadek nie zachodzi, to w łożyskowaniach, od których wymaga się niskiego tarcia, stosuje się dla obciążeń poprzecznych łożyska poprzeczne, a dla obciążeń wzdłużnych - łożyska wzdłużne.

Wartości współczynników μ, μ1, f1
Typ łożyska Współczynniki
μ μ1 f1
Kulkowe poprzeczne i kulkowe skośne jednorzędowe d0=15° 0,0015 0,002*(P0/C0)1/2
  • dla Pw0/P0<=0,5/Y: f1=1
  • dla Pw0/P0>0,5/Y: f1=(3Y-1)*Pw0/P0+0,5/Y-0,5
Kulkowe wahliwe 0,0015 0,001*(P0/C0)1/2
  • dla Pw0/P0<=0,87Y: f1=1
  • dla Pw0/P0>0,87Y: f1=4Y*Pw0/P0-2,5
Kulkowe skośne jednorzędowe: dla Pw0/PP0=0,5/Y: dla Pw0/PP0>0,5/Y:
α0=20° 0,0015 - 0,002 0,002*(P0/C0)1/2 f1=1 f1=2Pw0/P0+0,1
α0=25° 0,002*(P0/C0)1/2 f1=1 f1=1,5Pw0/P0+0,25
α0=30° 0,002*(P0/C0)1/2 f1=1 f1=Pw0/P0+0,4
α0=40° 0,0015*(P0/C0)1/3 f1=1
Kulkowe skośne dwurzędowe 0,0025 0,002*(P0/C0)1/3 f1=1
Kulkowe wzdłużne 0,0013 0,0015*(P0/C0)1/3 f1=1
Walcowe, Igiełkowe 0,0015-0,003 0,0005 f1=1
Stożkowe jednorzędowe 0,002-0,005 0,001
  • dla Pw0/PP0=0,5/Y: f1=1
  • dla Pw0/PP0>0,5/Y: f1=2YPw0/P0
Baryłkowe poprzeczne 0,002 0,001
  • dla Pw0/P0<=0,57/Y: f1=1
  • dla Pw0/P0>0,57/Y: f1=1,75YPw0/P0
Baryłkowe wzdłużne 0,0025 0,0015 f1=1
Walcowe wzdłużne, Igiełkowe wzdłużne 0,004 0,0035 f1=1

gdzie:

  • P0 - obciążenie zastępcze spoczynkowe [w daN]
  • PP0 - składowa poprzeczna [w daN]
  • Pw0 - składowa wzdłużna [w daN]

Wartości współczynnika Y należy przyjmować z odpowiednich tabel wymiarowych łożysk dla Pw/Pp>e